Thơ ngộ thiền của TỔ GIÀ DA XÁ ĐA


Sanh sau Đức Phật nhập Niết Bàn 654 năm, ở nước Ma Đề, cha là Già Thiên Cái, mẹ là Lam Phương Tánh, da ngài trắng sáng hơn người bình thường, ngài thích những nơi vắng vẻ, còn nời nói của ngài là những lời nói ẩn ý, xâu mầu, tổ Tăng Già Nan Đề nghe ngài có những điều kỳ đặc, nên đến gặp ngài, tổ hỏi:

-Ta nghe ông có những lời nói sâu xa, vậy những gì là hiểu biết cao tột của ông, ông hãy nói cho ta nghe thử?

Ngài trình với tổ:

-Những người nghe tôi nói họ bảo tôi nói những lời khó hiểu, chứ sự thật không có gì là khó hiểu cả, tại vì họ tưởng tượng nhiều đó thôi.

Tổ nói: Vậy ông hãy nói cho ta nghe những lời bình thường ấy thế nào?

Ngài liền trình 12 câu kệ như sau:

 

Ở đời tất cả bình thường,

Tại ta tưởng tượng trùm khắp muôn phương

Lơi thờ phượng là linh lắm,

Những thầy nói vậy để kiếm lương,

Nơi vật lý là như vậy,

Vay trả trả vay là lẽ thường

Nói như vậy họ bảo cương,

Kính lạy thần thánh để lên thiên đường.

Con rằng không phải là thế,

Việc làm mình chịu, không ai xót thương,

Không gieo nghiệp là yên ổn,

Tối ngày lạy lục để bị đau xương.

 

Ngài thưa với tổ:

Con nói vậy họ bảo con gàn bướng không tin thần thánh.

Tổ bảo:

Ông có cái hiểu biết vượt hơn người bình thường 1 chút, nếu ông muốn hiểu lời chân thật của Như Lai dạy, ông phải xuất gia theo ta học đạo thiền thì mới hiểu thông tất cả những gì nơi thế giới này, nghe tổ nói vậy ngài xin suất gia theo tổ.

Theo tổ được 3 năm, một hôm tổ hỏi:

-Nay ta đã già, ta muôn truyền tổ vị thiền tông lại cho ông, nhưng theo quy định của Như lai, ai làm tổ sư thiền tông người đó phải trình sự hiểu biết của mình với vị tổ trước.Vậy ông hãy trình kệ của ông cho ta nghe, nếu đúng ta sẽ truyền tổ vị thiền tông cho ông.

Ngài liền trình bài kệ 40 như sau:

 

Theo tổ học đạo thiền tông

Ý con thanh tịnh không mong thứ gì.

Tổ dạy khi đứng khi đi,

Để tâm vật lý tịnh là y Niết Bàn

Hôm nay con biết rõ ràng

Cái tâm thanh tịnh là đàng về quê,

Ngày xưa Đức Phật nói về,

Ai muốn giải thoát đừng mê hồng trần,

Bao năm tổ dạy chọn phần,

Thiền tông thanh tịnh con cần phải ghi,

Thiền tông con khi đứng đi,

Tâm luôn thanh tịnh việc gì cũng xong,

Thiền tông không phải cầu mong,

Chỉ cần thanh tịnh không mong thứ gì,

Ngồi, nằm khi đứng hoặc đi,

Không dính vật lý có chi theo mình.

Tổ dạy con thường nặng thinh,

Sống với tánh biết của mình mà thôi

Khi con trình biết chỗ thôi,

Tổ đã sác nhận ngộ dồi thiền tông,

Con nhìn cảnh vật núi sông,

Tâm con không dính vào trong thứ gì,

Ở trong thanh tịnh huyền vi,

Những thứ trong ấy không chi sánh bằng,

Con nay đã biết thường hằng

Tâm hằng thanh tịnh, như hằng Linh Sơn,

Nhờ thiền con đã đã đứng lên,

Không dính vật lý vượt lên luân hồi.

Tổ dạy con dùng chữ thôi,

Luân hồi sanh tử hết rồi với con,

Hiện tại tâm con không còn,

Buồn, thương, giận, ghét không còn thứ chi,

Thiền tông quả thật diệu kỳ

Khi tâm thanh tịnh cái chi cũng lìa,

Nhìn về Linh Thứu xưa kia,

Đức Phật dạy thiền để độ chúng sanh,

Thiền tông không phải giật giành,

Không dính, không mắc tử sanh luân hồi,

Đức Phật dạy chỗ con thôi,

Nhờ vậy sanh tử hết dồi với con.

(Trích trong quyển cuộc đời và ngộ đạo của 36 vị tổ sư thiền tông – Nhà xuất bản tôn giáo Hà Nội)

Tin Liên Quan