Thơ ngộ thiền của TỔ CƯU MA LA ĐA


Sanh sau Đức Phật nhập niết bàn 691 năm, ở nước Nguyệt Chí, theo đạo Bà La Môn, cha là Cưu Thập Miên, mẹ là Nhơn Ánh Sanh, ngài cùng mẹ đi viếng đền Thiên Yên, trên đường đi qua đò, khi ngồi trên đò gặp tổ Già Da Xá Đa cùng chờ trên con đò đó, tổ hỏi ngài:

-Ông đến đền Thiên Yên để cầu gì?

Ngài trả lời:

Tôi cùng mẹ đến đền Thiên Yên để cầu bình yên trong gia đình.

Tổ hỏi: Từ trước đến nay ông cầu vậy có thấy kết quả gì không?

Ngài trầm ngâm 1 hồi, dồi trả lời: Tôi thấy cũng không có kết quả gì nhưng mẹ bảo tôi là phải đi.

Tổ nói: Ông muốn hiểu sự thật nơi thế giới này không?

Ngài trả lời tổ: Nếu được nghe lời chân thật, trên đời này có gì bằng.

Tổ liền đọc 16 câu kệ cho ngài nghe:

Đời là dòng chuyển nhân gian

Quy luật vật lý dõ dàng thế thôi,

Người đời chỉ vì cái tôi

Cầu xin lạy lục ôi thôi sai lầm.

Phải biết cấu tạo nơi trần,

Nhân duyên nhân quả là phần của ta,

Dù cho lạy lục gần xa,

Những lời cầu ấy là ta mê lầm,

Người khôn phải hiểu chỗ chân

Luân hồi sanh tử là phần riêng ta,

Ngày sưa Đức Phật Thích Ca

Tu thiền thanh tịnh nhận ra chỗ này,

Ông nay muốn hiểu lời thầy,

Ta nói pháp ấy ông đây ngộ liền,

Khi ngộ những chuyện linh thiêng,

Là thứ ảo tưởng ông liền bỏ đi.

 

Nghe tổ nhâm 16 câu kệ, ngài liền giác ngộ ý nghĩa bài kệ, nên trình với tổ GIà Da Xá Đa:

-Kính thưa thầy bài kệ thầy vừa đọc con đã lạnh hội được, vậy kính xin thầy cho con theo làm đệ tử của thầy, để con học hỏi những gì mà thầy đã biết.

Tổ GIà Da Xá Đa đồng ý nhận ngài làm đệ tử, sau 10 năm theo tổ học đạo thiền, 1 hôm tổ hỏi:

-Con theo ta học đạo thiền, vậy trong 10 năm ấy con học được gì dồi hãy trình cho ta nghe:

Ngài liền đọc bài kệ 40 câu:

 

Ngày xưa theo mẹ mong cầu,

Ngày ngày tháng tháng cứ cầu cứ xin,

Mẹ rằng Bà La rất linh,

Ai đến cầu khẩn ngài linh cho liền.

Có lần con bị não phiền

Đến cầu khẩn lạy xin liền phúc cho,

Hằng ngày chân xếp co ro

Ngồi thiền tưởng nhớ, xin cho lộc xài.

Lòng con khẩn nguyện không sai,

Nhưng không linh ứng lạy hoài không chi,

Ngồi nơi bến vắng 1 khi,

Nhờ thầy dạy bảo: Cầu chi cho phiền.

Chỉ cần tâm mình tự yên,

Những điều kỳ diệu hiện liền ra ngay,

Kể từ đó cho đến nay,

Con bỏ cầu khẩn thấy ngay Niết Bàn,

Hiện tại con được bình an,

Không cần khẩn lạy mà an trong lòng,

Thiền tông không phải dụng công,

Chỉ cần thanh tịnh ở trong lòng mình,

Thiền thanh sao lại tuyệt linh,

Không theo vật lý, tuyệt linh vô cùng,

Khi tâm thanh tịnh lạ lùng,

Nhìn thấy bể tánh khắp vùng mênh mông,

Trời đất, phong cảnh, núi sông

Thấy xuyên qua hết khắp cùng xa xăm,

Thấy vậy con chỉ âm thầm,

Chỉ cần thấy, biết không cần nói ra,

Ơn thầy con đã nhận ra,

Niết Bàn thanh tịnh quê ta đây rồi,

Thiền tông kỳ diệu thầy ôi

Khi vào bể tánh luân hồi lìa ngay,

Hôm nay con trình tổ ngài,

Những thứ con biết tổ ngài chứng cho

Nhờ thầy con hết cầu lo,

Rơi vào bể tánh không cho luân hồi,

Con nay trình với thầy thôi,

Những gì con biết luân hồi không theo,

Trần gian không bám không theo,

Con nay giác ngộ quyết theo pháp thiền.

(Trích trong quyển cuộc đời và ngộ đạo của 36 vị tổ sư thiền tông – Nhà xuất bản tôn giáo Hà Nội)

Tin Liên Quan