Giới thiệu về Sơ Tổ Điều Ngự Giác Hoàng (Đức Vua Trần Nhân Tông)


Sơ Tổ Điều Ngự Giác Hoàng (1258-1308) thọ 50 tuổi. Thân thế và sự nghiệp của ngài chúng tôi không nêu, vì hiện có quá nhiều sách viết về ngài. Chúng tôi chỉ nêu 3 trường hợp chưa có sách nào nêu:
– Ngài đạt được bí mật Thiền tông.
– Lời dạy tu Thiền tông của ngài.
– Bài kệ ngài viết về dòng chảy của mạch nguồn Thiền tông.
1. Ngài là 1 vị vua thích tìm hiểu những lời cao sâu của Đức phật dạy, nên ngài sưu tầm hết các kinh điển. Đặc biệt ngài thích pháp môn Thiền tông học và may mắn đọc được các bài kệ đạt được bí mật Thiền tông của các vị tổ sư thiền xưa. Ngài thực hành theo lời dạy của Đức phật dạy và các vị tổ, mấy năm trời mà không có kết quả gì. Một hôm ngài đem sự việc nói với anh vợ ngài là Tuệ Trung Thượng Sĩ (Trần Quốc Trung), Tuệ Trung THượng Sĩ nói:
-Người muốn rơi vào Bể tánh thanh tịnh phật tánh, tâm vật lí của mình tự nhiên thanh tịnh, nếu tập được thuần thục thì tự nhiên được rơi, nhưng pháp môn này người có đại phúc nắm mới được rơi.
Câu nói của Tuệ Trung Thượng Sĩ nói ngài nghe dồi để đó. 1 hôm 9h đêm đi ngủ, trực nhớ lại câu nói đó, ngài thực hiện như lời Tuệ Trung Thượng Sĩ, bỗng ngài rơi vào chỗ mênh mông chống rỗng gần 1 canh giờ. Khi trở lại ngài có làm bài kệ 44 câu nói lên chỗ tuyệt diệu ấy như sau:
Thiền tông quả thật diệu kì
Mấy năm tìm kiếm không gì thấy đâu,
Tuệ Trung chỉ nói mấy câu.
Thực hành đúng vậy nhận xâu chuỗi vàng.
Rơi vào Bể tánh rõ ràng
Hiểu, nghe, nói, biết, rõ ràng không ngăn
Ngày xưa Đức phật dạy rằng:
Chỉ tâm thanh tịnh nhận rằng quê xưa.
Dù cho dụng công sớm trưa,
Đến già đến chết cũng chưa thấy gì,
Chỉ cần thanh tịnh một khi,
Rơi vào Bể tánh cái gì cũng xong.
Thiền tông Phật dạy chữ “không”
Không quán, không tưởng, không chông Niết Bàn,
Niết Bàn là tịnh thênh thang,
Nếu tìm hay kiếm vào đàng trầm luân.
Bí mật thiền tông chỉ dừng,
Không theo vật lí là dừng lại ngay,
Thiền tông Đức Phật chỉ bầy
Sống với thanh tịnh vào ngay Niết Bàn,
Chỗ này Phật dạy rõ ràng
Không theo vật lý là an muôn đời,
Thiền tông thanh tịnh thảnh thơi
Sống với phật tánh muôn đời bình an
Thiền tông không phải lang thang,
Lang thanh vật lý, muôn ngàn khổ đau,
Loài người không biết nên vào,
Vào trong Tam Giới cái nào cũng vươn,
Đức Phật nhìn thấy rất thương,
Thương cho nhân loại không đường thoát thân,
Vì vậy Phật dạy tu lần
Đầu tiên quán tưởng, chuyển dần nói hay,
Khi nói dưới đất trên mây,
Nói hoài không thoát dạy đây kiếm tìm,
Kiếm tìm để biết trên thiên,
Tìm ra cho được cũng miền trầm luân.
Sau cùng Đức Phật dạy dừng,
Luân hồi sinh tử tức thì dừng ngay.
Ngày xưa Trẫm cứ tìm hoài
Nhờ anh thượng sĩ vào ngay Niết Bàn
Giờ đây Trẫm hết lang thang
Đi tìm đi kiếm đầu đàng về quê
Không kiếm mà thấy đường về.
Chỉ cần thanh tịnh về quê tức thì.
Khi 44 câu kệ ngài viết xong ra, có đưa cho Tuệ Trung Thượng Sĩ xem, Tuệ Trung Thượng Sĩ sác nhận ngài đã rơi vào Bể tánh thanh tịnh Phật tánh, đồng nghĩa ngài đã vượt qua được cửa Hải Triều Âm của chính ngài. Khi dẹp tan 2 lần quân Nguyên Mông xâm lược, Ngài nhường ngôi cho con lên núi Trúc Lâm Yên Tử lập ra phái ” Thiền Tông Trúc Lâm Yên Tử”. Tự đặt tên mình là Điều Ngự Giác Hoàng, còn gọi Hoàng Triều, nhân dân gọi Ngài là Phật Hoàng Trần Nhân Tông và cũng tôn Ngài là Tổ sư thiền tông .
– Vì sao Ngài được danh hiệu cao quý này?
+ Ngài đã đạt được bí mật Thiền tông và được rơi vào Bể tánh thanh tịnh Phật tánh. Căn cứ theo lời dạy cửa Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, hễ ai tu theo pháp môn Thiền tông mà đạt được 2 căn bản trên được phép làm tổ sư thiền tông.
+ Khi ngài làm sơ tổ sư Thiền tông trúc lâm Yên Tử, nhiều người đến hỏi ngài pháp môn tu Thiền tông ngài nói bài kệ tu thiền tông 16 câu :
Tu thiền cứ vậy mà tùy duyên
Đói đén thì ăn mệt ngủ liền
Phật tánh trong mình không tìm kiếm
Chỉ tâm thanh tịnh ấy tu thiền.
Dụng công tìm kiếm bị đảo điên
Chỉ cần thanh tịnh hết não phiền,
Rơi vào bể tánh là chân phải,
Quán tưởng làm chi coi chừng điên.
Ngày xưa Đức Phật dạy tu thiền,
Tánh mình thanh tịnh tự nhận riêng
Những điều kì diệu sẽ thấy liền
Rơi vào bể tánh hết đảo điên
Dụng công tìm kiếm chỗ linh thiêng
Tu hành như vậy sai trái liền
Tánh mình thanh tịnh là chân phải
Quê xưa chốn cũ nhận ra liền.

Ông quan văn hóa Triệu Nhật Trường thắc mắc hỏi Sơ Tổ Trúc Lâm?
Kính thưa Thái Thượng Hoàng con có thắc mắc mấy điểm như sau:
Trong nhân gian này có nhiều đạo, sao Thái thượng Hoàng lại thích tu đạo Phật, không lẽ đạo Phật cao hơn các đạo khác chăng, xin Thái Thượng Hoàng giải thích cốt tủy cho con đạo Phật và đạo khác, mỗi đạo chủ trương như thế nào?
– Khi ta xem các vị tổ sư Thiền tông ngộ đạo, ta mới biết rằng ngộ đạo là hiểu đạo, nhưng hiểu xuông là không phải, mà phải được rơi vào Bể tánh thanh tịnh phật tánh, thì mới hiểu biết đúng được, phần này ta khó nói cho ông được.
Vì sao vậy?
Ví dụ ông đang ở vùng nhiệt đới, khi ông lên vùng bắc cực, ông cảm nhận được cái lạnh của bắc cực, khi ông về lại vùng nhiệt đới, người vùng nhiệt đới hỏi ông về cái lạnh ấy như thế nào, ông có trả lời được không?
Vì không trả lời được cái lạnh ấy như thế nào cho chuẩn sác được, nên hôm nay ta cũng không trả lời cho ông được, nếu ta nói với ông lạnh như thế này hay thế kia, ông chỉ có suy nghĩ cái lạnh đó mà thôi, đã là suy nghĩ thì làm sao mà đúng được, vì lí do này, nên trên núi ta có cất “chùa đồng”, ẩn ý là ta muốn nói chỗ này đó. Cũng như khi được dơi vào Bể tánh thanh tịnh phật tánh, tự ta biết chứ không ai nói cho ta biết được. Nếu ai muốn biết cái lạnh của mùa đông như thế nào, thì hãy lên Chùa Đồng ôm lấy chùa thì sẽ biết. Cũng vậy ai muốn biết trong Bể tánh thanh tịnh Phật tánh như thế nào hãy làm theo đứng lời Phật dạy, tự mịnh rơi vào sẽ biết, chứ không ai diễn ta bằng văn tự của thế gian này được. Cũng vì không nói đến chỗ trân thật trong Bể tánh Thanh Tịnh Phật Tánh, nên Đức Phật mới dạy chỗ được dơi này là “Bất Lập Văn Tự”. Không kinh sách nào viết đúng chân thật được, nên Đức Phật gọi chỗ này là “giáo ngoại biệt truyền”. Ai được rơi vào Bể tánh thanh tịnh rồi mới thấy được tánh mình, Đức Phật gọi là “trực nhận tánh mình”. Vào đây được dồi mới được kiến tánh thành Phật.

(Trích trong quyển “cuộc đời và ngộ đạo của 36 vị tổ sư thiền tông Ấn Độ – Trung Hoa – Việt Nam”- NXB tôn giáo Hà Nội).

Tin Liên Quan